Jak uniknąć mandatu

mandta-karny

Co to jest mandat karny?

Jeśli popełnisz wykroczenie możesz zostać ukarany, najczęściej karą pieniężną, np. grzywną. Wykroczenie jest naruszeniem przepisów prawa, jednakże o niewielkiej wadze, np. w postaci przekroczenia dozwolonej prędkości. W związku z nieznaczną społeczną szkodliwością wykroczeń przewidziano dla nich przyspieszony tryb karania – mianowicie, poprzez nakładanie mandatów karnych. Tradycyjną formą karania jest postępowanie sądowe.

Jednak aby było szybciej i prościej odpowiednie organy zamiast kierować sprawę do sądu, mogą wystawić dokument, który określa kwotę kary i na podstawie tego dokumentu mogą tej kwoty dochodzić. Dokument ten zwany jest MANDATEM. Mandat jest więc specyficzną, prostszą i szybszą formą nakładania grzywny za popełnienie wykroczenia, jednak może zostać nałożony jedynie za zgodą sprawcy. W przypadku braku takiej zgody, sprawa zostaje skierowana na tradycyjną drogę sądową. Mandat jest więc tak naprawdę jedynie wyborem sprawcy, jedną z możliwości, którą można zastosować.

Wyłączne przypadki, kiedy można wystawić mandat

Mandat może być nałożony tylko przez uprawnionych funkcjonariuszy w trzech przypadkach:

– kiedy przyłapano Cię na gorącym uczynku lub zaraz po jego dokonaniu – nie można otrzymać mandatu, jeśli od popełnienia wykroczenia minęło 14 dni.

– kiedy funkcjonariusz mimo, że nie przyłapał Cię na gorącym uczynku stwierdzi popełnienie wykroczenia, a nie ma wątpliwości co do tego, kto je popełnił – nie możesz otrzymać mandatu, jeśli od popełnienia wykroczenia minęło 90 dni.

– kiedy funkcjonariusz nie przyłapał Cię na gorącym uczynku, ale ustalił sprawcę na podstawie urządzenia rejestrującego, np. kamer monitoringu – nie możesz otrzymać mandatu, jeśli od popełnienia wykroczenia minęło 180 dni.

Mandatu możesz oczywiście nie przyjąć, ale wtedy funkcjonariusz ma obowiązek skierować sprawę do sądu.

Rodzaje mandatów

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia rozróżnia trzy rodzaje mandatów:

Mandat gotówkowy – może być nałożony na osobę, która przebywa w Polsce jedynie czasowo. Jeśli jesteś obywatelem Polski, ten rodzaj mandatu Cię nie dotyczy.

mandat kredytowany – zwykle stosowany, jego skuteczne nałożenie wymaga potwierdzenia odbioru przez sprawcę wykroczenia. Z chwilą pokwitowania staje się on prawomocny. Jeśli więc przyjmiesz mandat, nie będziesz mógł się odwołać. Mandat, jeśli go przyjąłeś powinien zawierać pouczenie o konieczności zapłacenia grzywny w terminie siedmiu dni od dnia przyjęcia, gdzie należy ją zapłacić oraz o skutkach niezapłacenia go w terminie.

mandat zaoczny – może zostać nałożony jeżeli sprawca nie został złapany na gorącym uczynku ani zaraz po jego dokonaniu, ale nie zachodzi najmniejsza wątpliwość co do osoby, która popełniła wykroczenie (np. sprawca został utrwalony na kamerze monitoringu). Mandat jest pozostawiony w miejscu, gdzie sprawca może się z nim łatwo zapoznać. Jeśli znalazłeś kiedyś mandat za wycieraczką auta był to właśnie mandat zaoczny.

Kto może nałożyć mandat?

policja

Może to zrobić Policja oraz Inspekcja Transportu Drogowego. Obie służby dysponują narzędziami w postaci radarów czy fotoradarów, nawet przenośnych, za pomocą których sieją postrach wśród kierowców (przysłowiowe policyjne suszarki). Sporną kwestią było do niedawna to, czy uprawnienia kontroli prędkości posiada Straż Miejska (Gminna). Wątpliwości, chociaż nie w pełni, zostały rozwiane nowelizacją prawa, która weszła w życie w styczniu 2016 r. Od tego czasu uprawnienia związane z ujawnianiem przekroczenia dozwolonej prędkości jak również uprawnienia do kierowania do sądu wniosków o ukaranie sprawcy zostały Straży Miejskiej (Gminnej) odebrane. W związku z tym, jeżeli ktoś przekroczył prędkość, chociażby przed nowelizacją i dostał mandat od Straży Miejskiej może żądać umorzenia postępowania ze względu na brak podmiotu uprawnionego do występowania jako oskarżyciel. Zasadą jest, że jeśli sprawca popełnił czyn w czasie obowiązywania starej ustawy, a orzeczenie w jego sprawie ma zapaść w momencie obowiązywania nowej ustawy, to względem sprawcy stosuje się ustawę dla niego korzystniejszą. Dla kierowców bez wątpienia korzystniejsza jest ustawa, która odebrała strażnikom miejskim kompetencje do kierowania do sądów wniosków o ukaranie kierowców za przekroczenie dozwolonej prędkości. Nowelizacja prawa, oprócz powyższych korzyści przyniosła też negatywne skutki. Przepisy Prawa o ruchu drogowym zostały zaostrzone, w szczególności w części dotyczącej wysokości kar. Za wykroczenie drogowe będzie można otrzymać standardowo karę w wysokości 500 zł, a nawet 1000 zł czy 2000 zł w poszczególnych przypadkach.

Co więc zrobić by uniknąć mandatu z fotoradaru?

fotoradar

Jeśli fotoradar zrobi Ci zdjęcie masz trzy wyjścia:

-przyznajesz się do popełnienia wykroczenia i przyjmujesz mandat,

-wskazujesz inną osobę,

-nie wskazujesz sprawcy i przyjmujesz grzywnę.

Jeśli wybierzesz wyjście numer jeden, tzn. przyjmiesz mandat – będzie to równoznaczne z przyznaniem się do winy, zgodzeniem się na zapłacenie kwoty nałożonej przez funkcjonariusza i zobowiązaniem się do jej zapłaty w terminie 7 dni. Należy pamiętać, że wraz z mandatem przyznawane są nam punkty karne. Ponadto mało kto wie, że jeżeli przyjmiesz grzywnę w uproszczonej formie, czyli w formie mandatu i pokwitujesz go, ukaranie staje się prawomocne z chwilą przyjęcia. Oznacza to, że nie można go zaskarżyć. Korzystniejszym wyjściem jest odmowa przyjęcia mandatu, w szczególności jeśli to nie my popełniliśmy wykroczenie. Wtedy funkcjonariusz skieruje sprawę do sądu, przed którym sprawca może wyłożyć swoje racje i bronić się.

Wyjściem z sytuacji jest wskazanie i przerzucenie odpowiedzialności na inną osobę. Jest to wyjście bezpieczne, o ile naprawdę to nie my kierowaliśmy i jesteśmy pewni co do tożsamości osoby, która to robiła. Jeśli nie jesteśmy pewni co do tego kto kierował, ale jedynie nam się wydaje, wtedy nie powinniśmy wskazywać innej osoby. Często zdarza się, że zawiadomienie o nałożeniu mandatu dociera do nas dużo później niż miało miejsce popełnienie wykroczenia. Prawdopodobne jest, że po upływie kilku miesięcy nie będziemy już  po prostu pamiętać, kto kierował pojazdem. W takiej sytuacji lepiej nie wskazywać nikogo intuicyjnie. Jeśli bowiem okaże się, że to jednak nie ta osoba, możemy zostać pociągnięci do odpowiedzialności za wprowadzenie organów w błąd i składanie fałszywych oświadczeń, co jest zagrożone nawet karą pozbawienia wolności.

Co więc możemy zrobić?

Pozostaje trzecia opcja – niewskazanie sprawcy. Na formularzu przesłanym przez funkcjonariuszy widnieje zwykle pouczenie, że poprzez niewskazanie sprawcy sami popełniamy wykroczenie zagrożone karą grzywny. Jest to tak naprawdę nie pouczenie, ale zastraszenie. Funkcjonariusze powinni pouczyć adresata formularza dotyczącego nie wskazania sprawcy o jego uprawnieniach. W piśmie, do którego załączony jest formularz umożliwiający niewskazanie sprawcy powinny być wskazane przepisy, które obligują nas do wskazania osoby kierującej pojazdem. Ponadto powinny być wskazane przepisy, na podstawie których dany organ jest uprawniony do żądania wskazania osoby kierującej. Jeśli ich brakuje możemy się domagać ich wskazania. Pamiętajmy, że w postępowaniu mandatowym, podobnie jak w każdym innym postępowaniu na gruncie prawa karnego obowiązuje zasada domniemania niewinności. Możemy się bronić i odpierać zarzuty, np. poprzez wykazanie niedozwolonej lokalizacji fotoradaru. Dowód uzyskany wbrew prawu (czyli np. z nieprawidłowo ustawionego fotoradaru) nie może stanowić skutecznego dowodu przed sądem. Mandatu możesz nie zapłacić także w przypadku, kiedy wykroczenie uległo przedawnieniu. Jeśli po dokonaniu wykroczenia nie wszczęto przeciw sprawcy postępowania w ciągu roku od dokonania, nie może on zostać ukarany. Jeśli postępowanie wszczęto, ale orzeczenie nie zapadnie w ciągu dwóch lat od dokonania, również nie można ukarać sprawcy. Jeżeli orzeczenie zapadło, ale wciągu trzech lat nie dokonano skutecznego ściągnięcia należności, egzekucja także ulega przedawnieniu.

Jak zapłacić mandat?

Od 1 stycznia 2016 r. nastąpiły także zmiany dotyczące organu uprawnionego do pobierania należności z tytułu grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego kredytowanego lub zaocznego. Od tego dnia organem właściwym do pobierania należności jest Pierwszy Urząd Skarbowy w Opolu, ul. Rejtana 3B, 45-331 Opole, nr rachunku: 47 1010 0055 0201 6090 0999 0000.  Rachunek ten jest wskazany na odcinkach A i B mandatu karnego, które przekazywane są osobom ukaranym przez uprawnionych funkcjonariuszy.

Złe zmiany?

W mediach pojawiły się niedawno głosy, jakoby Ministerstwo Sprawiedliwości szykowało projekt rozporządzenia, które odebrałoby obywatelom możliwość odmowy przyjęcia mandatu. Obywatel otrzymywałby mandat w każdym przypadku. Wtedy to nie funkcjonariusz miałby występować do sądu z wnioskiem o ukaranie, ale obywatel o uchylenie mandatu. Na szczęście okazało się to nieuzasadnioną pogłoską. Sprawa była jednak na tyle poważna, że samo Ministerstwo Sprawiedliwości ogłosiło na swej stronie internetowej komunikat dementujący zmiany. Okazało się, że Resort prowadził jedynie prace analityczne, które miałyby na celu zwiększenie skuteczności ścigania sprawcy. Niemniej jednak artykuły dotyczące zmian pojawiły się w czołowych gazetach prawnych, co zdążyło rozzłościć w szczególności kierowców

Luka w prawie – korzystaj póki czas

Nowelizacja prawa z początku 2016 roku ułatwiła funkcjonariuszom odbieranie prawa jazdy. Mogą oni zatrzymać dokument uprawniający do prowadzenia pojazdu, jeżeli dozwolona prędkość została przekroczona co najmniej o 50 km na obszarze zabudowanym. Niedopatrzenie ustawodawcy spowodowało jednak lukę w prawie, która dała kierowcom wyjście z patowej sytuacji, jaką jest zatrzymanie prawa jazdy. Jeśli okaże się, że prawa jazdy akurat przy sobie nie masz, organy państwowe nie będą mogły żądać, abyś oddał go w innym czasie. Nie zatrzymają Ci prawa jazdy, ale nadal będą mogli Cię ukarać. Funkcjonariusze nadal będą mogli przyznać Ci punkty karne i ukarać grzywną do 500 zł za przekroczenie prędkości i jazdę bez dokumentów. Z luki w przepisach będzie można jednak skorzystać tylko do końca 2016 r. Od roku 2017 odpowiednie organy będą uprawnione do zatrzymania prawa jazdy także po kontroli.

­­­­­­Co na to kierowcy?

 Czy odebranie prawa jazdy nie jest dziś zbyt łatwe?

Zapraszamy do komentarzy

Lidia Bagińska

13 thoughts on “Jak uniknąć mandatu

  • 6 lutego 2017 at 21:26
    Permalink

    Bardzo przydatne informacje, ale nie mój przypadek.

    Reply
  • 6 lutego 2017 at 21:25
    Permalink

    Bardzo przydatne informacje, ale nie mój przypadek.

    Reply
  • 6 lutego 2017 at 21:24
    Permalink

    Bardzo przydatne informacje, ale nie mój przypadek.

    Reply
  • 14 października 2016 at 11:52
    Permalink

    A co jak wskazalam kogos innego w oswiadczeniu a tak naprawde to nie byl ten ktos? Jak teraz z tego wybrnac?

    Reply
  • 11 października 2016 at 13:53
    Permalink

    A czy można wystawić mandat na os. prawną?

    Reply
  • 10 października 2016 at 12:00
    Permalink

    Dobry artykuł, nie wiedziałem, że można nie okazać prawa jazdy. Duzo bardziej korzystne jest chyba, gdy przylepia jedynie kare grzywny i pkt karne niz zeby zabrali prawko. Tym bardziej przydatna rada dla kogos kto zawodowo pracuje za kierownica. Szkoda ze sie to zmieni

    Poza tym docencie to, ze ktos chce pomoc, zamiast czepiac sie słowek

    pozdrawiam, Kamil

    Reply
  • 9 października 2016 at 18:22
    Permalink

    Artykuł jest niedopracowany. Gdzieś dzwoni ale nie wiadomo gdzie. Kamera monitoringu nie jest urządzeniem rejestrującym w myśl chociażby PRD – tak samo żadna kamerka samochodowa. Nie upoważnia do nałożenia mandatu. Urządzenie rejestrujące wg. ustawy to urządzenie rejestrujące wykroczenia! Kamera monitoringu rejestruje nie tylko wykroczenia ale również zdarzenia które nie są wykroczeniami więc nie jest urządzeniem rejestrującym. ukarać na jego podstawie można ale nie w drodze mandatu. Jest jeszcze kilka innych „baboli” w artykule więc proponuję doczytać kw, kpw, kpk (które odnosi się do kw i kpw) a później pisać artykuł który niepotrzebnie bije pianę na już i tak wystarczająca roszczeniowe społeczeństwo które myśli że pozjadało wszystkie rozumy.

    Reply
    • 9 października 2016 at 18:40
      Permalink

      Proszę pana bardzo dziękuję z a komentarz i niezmiernie celną uwagę. Zaznaczam że my doskonale wiedzieliśmy o tych kamerkach – tylko też musieliśmy zdecydować co usunąć aby po 5 zdaniach czytelnika nie znudzić koncentrując się tylko na istocie spawy. Jeżeli uważa Pan że są konkretne błędy zwane babolami – to bardzo proszę nam je wymienić, a my to sprawdzimy i natychmiast uzupełnimy, a pan wtedy powie – no teraz dobrze. Zapewniam napiszemy sprostowanie.
      Przecież właśnie o to chodzi – nie mamy 100% wiedzy na całe życie, bo jak ją już osiągniemy – to wtedy poprosimy społeczeństwo o zgłoszenie nas do Beatyfikacji.(tak sobie żartując)
      Życzę Panu miłej niedzieli, no i czekam na te konkretne uwagi.

      Reply
    • 14 października 2016 at 07:34
      Permalink

      Nie rozumiem ludzi, którzy krytykuja wszystko i wszystkich nawet wtedy, gdy ktoś chce im pomoc. Artykuły są pisane dla zwyklych ludzi, nie dla starych wyjadaczy, którzy zgryźli zęby na WPLEPIANIU mandatów, jak zapewne Pan powyżej. Są pisane jezykiem, kotry kazdy moze zrozumiec.

      Dla wyjaśnienia, kamera monitoringu nie jest urządzeniem rejestrującym w ścislym tego słowa znaczeniu (w przeciwienstwie np. do fotoradaru), ale straż miejska jak najbardziej może nalożyc mandat na podstawie nagrania z kamery. To Pan powinien doczytac.
      Szczegolnie musi Pan przeczytac stanowisko Prokuratury Generalnej (dzis Krajowej) w tej sprawie

      Pozdrawiam i życzę mniej uszczypliwosci dla ludzi którzy chcą pomóc innym.

      Radosław Koper

      Reply
    • 15 października 2016 at 03:28
      Permalink

      I was seilsuory at DefCon 5 until I saw this post.

      Reply
  • 9 października 2016 at 17:01
    Permalink

    Zmiany będą korzystne. Piratom drogowym należy odbierać prawo jazdy. Stwarzaja zagrozenie

    Reply
    • 9 października 2016 at 18:29
      Permalink

      Proszę panią prawo jazdy, tak samo jak dowód rejestracyjny jest tylko papierkiem, który nawet jeżeli się zabierze to i tak większość jeździ. Później najwyżej dostanie mandat za prowadzenie bez prawo jazdy. Jakieś dwa lata temu ten aspekt opisałem i zaproponowałem drastyczne rozwiązanie, ale gwarantuję nie byłoby szaleńców na drogach ale również i chętnych do prowadzenia na podwójnym gazie: http://bastiondialogu.pl/jak-wyeliminowac-w-skuteczny-sposob-patologie-drogowe/

      Reply
    • 17 października 2016 at 14:20
      Permalink

      Szanowny Panie,

      nie mogę zgodzić się ze stanowiskiem, że nie można nakładać mandatu karnego na podstawie zapisu kamer monitoringu.
      Strażnicy gminni (miejscy) są uprawnieni do wykonywania kontroli ruchu drogowego i nakładania mandatu i kierowania do sądu wniosków o ukaranie wobec uczestnika ruchu naruszającego przepisy o:
      a) zatrzymaniu lub postoju pojazdów,
      b) ruchu motorowerów, rowerów, wózków rowerowych, pojazdów zaprzęgowych oraz o jeździe wierzchem lub pędzeniu zwierząt,
      c) ruchu pieszych.

      Kamery monitoringu nie są urządzeniem stricte rejestrującym w rozumieniu przepisów prawa o ruchu drogowym. Jednakże należy pamiętać, że pomoc oferowana przez niniejszy portal jest skierowana także do osób nie posługujących się językiem fachowym, lecz potocznym. W związku z tym, dla lepszego zrozumienia i zobrazowania poruszanego tematu użyte zostały słowa zrozumiałe dla wszystkich.

      Lidia Bagińska

      Reply

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *